Beskrivelse

Yrkingar 1898-1948

J. H. O. Djurhuus
Útgivin: 1988
Síðutal: 438
Standur: góður
Perma: í harðari permu

Lagt til rættis: Chr. Matras

Formæli

Í 1935 setti eg á at gera eina heildarútgávu av øllum tí,sum Janus hevur yrkt. Upprunahandritið var lið-ugt á heysti 1948. Men síðani havi eg roynt at draga saman so nógvar munnligar og skrivligar upplýsing-ar um Janus, sum tað hevur borið mær til. Heimild-arfólk míni og heimildir annars eru nevnd aftast íbókini.
Chr.Matras

 

Innihaldsyvirlit

Formæli… 19
Nr. 1898 Bls.
1. Fyri Føroyingafelag: Sólarroðil… 21
1901
2.Summarnátt: Blíð er summarnátt á Føroyalandi… 23
1902
3. Ódn: Við strondina stóð eg, tá ódnin brast á… 26
4. Vetrarljóð: Nú frystir víða hvar um lond… 28
5. Eitt føroyskt kvøld: Mangan dvaldi eg við strond… 29
6. Mín sorg: Mín sorg er ein kvinna so marmorbleik… 30
7.Veitslan liðug: Tømdir eru steypar allir… 31
8. Dreymar, I: So ofta meg droymir har úti… 32
II: Meg droymdi eina ferð um miðjunátt… 33
1903
9. Til Føroya, I:Situr tú seggur í oyðini høll… 35
II:Fagrir eru stórverks dreymar… 36

III:Krúpandi er lívið mans… 36
10.Heyst, I: Følnar leyvílund… 37
II: Mínar eru kenslur eins… 38
1904
11. Til Jóannes bónda í Kirkjubø: Eg kvøði vársins, tey lívgandi ljóð… 39
12.Vónloysi: Veit eg vatnið deyðastilt… 41
13. Áræði: Spældi strongur skamma stund… 42
14. Tey myrknandi ár: Vælkomin verið tit myrknandi ár… 43

15.Gleðigentan: Ofta tá ið nætur eru… 44
16. Kvøld: Kvøldsins klokkur ringja… 45
17.Eg sovi mær megi: Eg sovi mær megi,eg sovi mær mátt… 46
18. Um eg kundi kvøðið: Um eg kundi kvøðið… 47
19.Señora: Eg elski tey hvøssu eygu… 48

1905
21.Dreymur: Meg droymdi ein so sáran dreym… 50
22. Ver sterk mín sál: Ver sterk mín sál á køldu náttarvakt… 51
23.Suðurlendskar nætur: Skróvandi silkiskrúður… 51
1906
24.Várlátur: Randaðu rósur… 53
25. Turið megineinkjan kvøður: Túsund røddir kvøða… 54
26. Við hond undir kinn: Við hond undir kinn, meðan kvøldið fer… 56
27. Innibyrgdur: Her steingja fjøll, her myrknar vág… 57
1907
28.Drápa Ørnulfs (eftir Henrik Ibsen): Lund,ið leiði lamdi… 58
29.Lat várið koma (leysliga eftir J. P. Jacobsen): Lat váriðkoma, nær tað vil… 61
30. Munkurin: Vilt súsar náttin… 62
32.Gloymsil: Skelvið mínir harpustreingir… 65
33.Nátt í skóginum: Kvirt erískóg… 66
1908
34.Summar: Nú er tað summar, nú skínur sól… 67
35. Gandkvæði Tróndar: Hevjið í homrum… 68
36.Heyst (leysliga eftir Lenau): Á leyvið andar heystið litir reyðar… 70

1909
37.Meg droymdi: Meg droymdi um stormstoltar lúðrar… 72
38.Til Próst Hammershaimb:Fáir finnast her áfoldum… 73
1910
39.Hitt hvíta liðið (eftir Brorson): Eitt snjóhvítt herlið er at sjá… 76
1911
40.Á halgum náttartíma: Á halgum náttartíma… 78
41. Hin friðleysi: Stormar stynja og súsa… 79
42. Her er alt dimt: Her er alt dimt og myrkt og svart… 80
43. Friederike Brion kvøður (eftir Gustaf Fröding):Enn gongur dansur um lyngin… 81
44. Sólsetur: Sólin doyr í vesturroða… 83
1913
45. Ein sjón: Eg stóð við eitt mjátt og mjørkasvart sund… 84

47. Grímur Kamban: Løgdu teir langskip, óðalsmenn… 88
48. Heimferð: Langt av leið frá ljósum borgum… 91
49. Oktobir: Einsligt og kalt og nátt og gráur Oktobir… 92
1914
50.Ein sangur í smíli: Ein sangur í smíli títt eygnabrá… 94
51.Mót vári: Hví stúrir tú, hjarta, mót vári… 94
1916
52.Mai-vísa: Døtur av Danmørk, hollastu fljóð… 97
54. Gekk í mánalýsi (leysliga eftir Heinrich Heine): Gekkímánalýsi… 98

1917
55. Atlantis: Hana sveipti havsins lætta og hjómhvíta froða… 101
56.Heyst: Skuggar og skýmd í dølum… 103
57.Deyði Baldurs (leysliga eftir Gustaf Fröding): Sorgrómur dundi frá Ásgarðs vøllum… 104
58.Heimferð Nólsoyar Páls: Ravnagorr yvir Beinisvørð… 105
59. Ur Anabasis (leysliga eftir Gustaf Fröding): Tá ið so leiðin heim til Hellas tók at lætna… 107
60. Móses á Sinaifjalli: Og sál mín vaks til Sinais fjalla-hæddir… 109
61.Vallari, steðga og sjá: Vallari, steðga og sjá… 111
1918
62.Sjá, nú sumrar: Sjá, nú sumrar, sprettur, blómar… 113
63. Úr mínum tárum sprettur (eftir Heinrich Heine):Úr mmínum tárum sprettur… 115
1920
64. Kvæði um Odysseus (brot úr innganginum): Greið mær,songdís, frá manni ið fjakkaði víða um heimin… 117
65. Sigurd Jorsalsfari (leysliga eftir Gustaf Fröding): Og stormur dunar um Noregs fjøll… 119
66.Søguminning: Sigmund Brestisson við køllum… 122
67. Kvøldsongur (eftir Gottfried Keller): Gluggar smáu,míni eygu tvá… 123
1921
68. Við deyða Jens Oliver Lisbergs: Fróur á morgni um fløtur tú leikti sum fljótasti folin… 124
69. Málið: Gjøgnum øldir sum ærlunga… 125

1922
70.Thekla kvøður (eftir Schiller, úr »Wallenstein«):Heyststormur dunar í eikilund… 126
71.Tormóð Kolbrúnarskald: Liðin dagur líðilangur… 128

72. Í kvæðisins fjøðurhami (eftir Heinrich Heine):
Í kvæðisins fjøðurhami… 130
73.Feigdarljóð:Mín sál er á ferð móti vestri… 132
74. Kvøldkensla: Tá mánin skínur á stillan fjørð… 132
75. Útnyrðingur:Eg gekk undir stormkvidnum
himni… 133
76. Sælur er hann (leysliga eftir Schiller): Sælur er hann,
ið ógitin yndisbarn gudanna gjørdist.. 134
1923
77. Svár kendist stund: Svár kendist stund, tá ið spjótsoddar stungu… 136
78.Eg breyt niður borg mína: Eg breyt niður borg
mína… 136
79. Náttarfriður (leysliga eftir Goethe): Yvir hvørjum
tindi… 137
80.Í Norðmansdali: Tey koma á fund-og helst í
dreymi… 138
81. Álvakongur (leysliga eftir Goethe): Hvør ríðurso seint
gjøgnum myrkur og vind?… 139
82. Føroyar, mítt land: Føroyar, mítt land … 140
83. Fyri okkum lýsir: Fyri okkum lýsir eingin
lukkusól… 141
1925
84. Stíg,seggur,oman Golgata (eftir Johannes Ewald):Stíg,
seggur,oman Golgata… 142
1926
85. Bøn: Oh, gev mær megi, hetjumátt… 143
86. Føroyar: Eg veit kirkju í Atlantshavi… 144
87. Loki: Kvøldskuggar skríða um heljarlond… 145
88.Grønland:Gellir í oyrum… 146
89.Sólsetur: Hvat breyt egífjarlidnu øld?… 148

1927
90.Drápa Leonidasar: Vallari, far fram um vøll… 149
91.Til Hjørdis (Helga hin fagra frættir deyða Gunnlaugs):Nú ert tú mold í feigdarteignum… 150
1928
92. Kemur síðsti vápnafundur: Kemur síðsti vápnafundur… 151
93.Hugskot eitt stjørnuklárt oktoberkvøld 1928:
O stjørnubál, o ævigi Orion… 152
1929
94. Kanska um hundrað ár: Kanska um hundrað ár… 153
95. Vísan um Hildigarð: Hevjum harm um Hildigarð… 154
96. O, móðir mín: Í dreymi berst mær fyri av og á… 155
97. Tøkk: Ivaleyst væl meint títt kvæði-fyrst leskilig gerst hekatomba… 156
98. Skaldagávan: Gitin á flammandi heystnátt hon kom áhásummarmorgni… 158
99.Ígrønum dølum: Í grønum dølum, í grønum dølum… 159
100. Til minnis um dr.phil. Jakob Jakobsen, málgranskaran og fosturlandsvinin mæta: Mangur fór mætur av landiút… 160
101. Anathema: Bað um treysti, mót og trúnað… 165
102.Eystrasalt: Aftur á Eystursjó… 167
1930
103. Í grønum súsandi skógum: Í grønum súsandi skógum… 168
104.1030-1930: Níggju eru runnar øldir… 169
105. Til Føroya ungdóm: Var hon stygd burtur, hin stolta ørn… 170
106.Til føroysku studentar av 1930: Føroyskir unglingar,vígdir Athene bláoygdu gudinnu… 171
107.Gorpurin (eftir Edgar Allan Poe):Dapurt miðjunáttar mundið… 172

108.Apollon (prosayrking eftir Georg Brandes):Ein geislandi sjón… 179
109. Sum millum før, ið ferðast á nátt (eftir Longfellow):Sum millum før, ið ferðast á nátt, veittrast heilsur íhvørving… 181
1931
110. La danse Champêtre (úr fronskum): Í dalinumn her halda hollar ættir til… 182
111.Epigrammata I-III (úr grikskum):
I: Sloknaðu vit, o Milet, kæra fosturland, í tí vit vardu… 182
II: Timon,í myrkri tú dvølst… 183
III:Dísar í Lokris… 183
112.Hevnd:Uppiífjalladølum… 183
113. Til Sigert Patursson, vinmannin: Har kom vindur og bylgja blá… 184

115. Kvæði til Apollon: Óhugnað barst tú mær, gudur viðsilvurboga,Apollon… 186
1932
116. Tolin bíða (leysliga eftir Brorson): Tolin bíða,trongdir líða… 187
117. Úrslit: Hvat hildu faðir og móðir, brøður og systir… 188
118.Profeturin Elias á Horebs fjalli: Á Horebs fjalli vísmaðurin sat… 189
1933
119. Bergljót (eftír Bjørnstjerne Bjørnson):Í dag skal Haraldur… 190
120.Í búri: Kúrir tú lítli songfuglur mín… 197
121.Cello:Leyvið dettur,dettur… 198

1934
122.Tú,ið ei át títt breyð og græt (eftir Goethe): Tú, ið ei át titt breyð og græt… 200
123.Útlegd: Nær verður heimferd mín?… 201
124.Fangavísa: Tað síðsta ið bar mær ugga… 202
125.Drotningin av Saba á ferð til Salomo kong (leysliga eftir Gustaf Fröding): Drotningin úr suðurlondum… 203
126.Sancta Maria av Averbode: Í flogfari fór eg høgt móti ský… 205
127.Teir, sum vilstir fjakka (eftir Gustaf Fröding): Teir, sum vilstir fjakka… 206
128. Griksk gravskrift (eftir Kallimachos): Læandi, frfðasta,kátasta Kretis, á leikvøllum kringast… 207
129.Gravskrift (eftir Kallimachos): Fyri stuttum tín deyða havieg frætt,Heraklcitos… 207
1935
130. Náttarmynd: Geislandi søkkur hon Venus,fylgd av Kastor og Pollux… 208
131. Úrslit: Ofta á ungum døgum… 208
132.Mannalagnan (eftir Verner von Heidenstam): Einans stutta stund í sama báti… 209
1936
133.Afrodite: Hennar rødd var syngjandi grátur… 210
134. Berenike (úr grikskum eftir Kallimachos): Fýra nú eru yndisdísarnar, tí fyri kortum… 212
135. Songur um lívið: Blíð byrjar lívsins siglingsferð… 213
136.Til Jóannes bónda í Kirkjubø á sjeytiára føðingardegi hansara:Teg heiðra Føroya studentar… 217
137. Hann segði: Hann segði, tað er bert ein løta… 217
138.Eitt minni: Ljósablátt er Eystrasalt… 218
139. Hørpugentan kvøður (eftir Theodor Storm): Í dag bert eg eri… 220
140.Likkuróp:Í dag hon smiltist øll mín klettastrond… 221
141.Inngangur:Enn smildrast aldan mót Ithakas strond,enn vínlitt er havið… 222

142.Náttarhimmalin (eftir Erik Gustaf Geijer): Eina eg fjakki á vallarabreytum… 224
143. Tá tú ert grá og gomul (eftir W. B. Yeats): Tá tú ert gráog gomul,sova vilt… 226
144. Distikon (úr latínskum): Sissast eitt sindur, Octavius,sømir tær lítið at klaga… 229
1937
145. Ardan Mór (eftir Francis Ledwidge): Tá eg kleyv upp á Ardan Mór… 230
146. Einsligur (eftir Friedrich Nietzsche): Hoyr krákuljóð… 232
147.Sapfika I-III (úr grikskum):
II: Allar stjørnur kring um hin vakra mána… 235
III:Her liggur Timas grivin… 235
148.Til frúnna Mariu R. Mikkelsen á hennara 60 ára føðingardegi: Av hesum týðingum bant eg tær krans,gævi aldri hann følnar… 236

150.Syrén: Fór eg um so mangt eitt fen… 239151. Følv (eftir franskari týðing úr kinesiskum): Hesa nátt fall følv… 240
152. Úr Sturlungu (úr íslendskum): Upp at klúgva ákjøli… 240153. Hegrin (eftir franskari týðing úr kinesiskum): Handa stóra kavaflykra… 241
154. Hin blind faðirin: Tá sólin veður í vestri… 242
1938
155. Náttarljóð (úr kinesiskum eftir franskari týðing): Uttan fyri mín glugga… 243
156.Lívstrá (leysliga úr týskum): Aldri man lívið meg metta… 243
157.Svanirnir (eftir Otto Manninen-finsk yrking týdd úr svenskum): Á glitrandi vatni teir saman… 244

158. Ur Inferno (eftir Dante): Vergilius: Í forðum høgt eg virdist millum manna… 246
159. »Dreng« kvað (eftir Johs. V. Jensen): Í lívsins leikumlærdi eg… 248
160.Ingibjørg: Man eg hitta teg. Ingibjørg… 249
161. Til K.: Og hóast tú ert burturstodd… 252
162. Deyðin- tað er hin svala nátt (eftir Heinrich Heine):Deyðin-tað cr hin svala nátt… 253
163. Háð 1-11 (úr fronskum): 1: Livið er cinki… 254
11:Einki bjór.cinki breyo… 254
164. Heimdráutur: Fríð cr bjørkin at sjá. hon glógvar um heystið av málmi… 255
1939
165.Fosturlandið: Fræegir funnu Foroyaland… 256
166. Hins føroyska Studentafelags kvaða til Jørgen-Frantz Jacobsen:Ikki lagdur i kistu og fylgdur av kúrandi fjøldum… 257
167. Koma skal hin vreiði dagur (úr latínskum): Koma skal hin vreiði dagur… 257
168.Ragnarøkkur: Eldtíð-jarntið-ístíð… 261
169. Gravskrift yvir sjólátnar Norðoyingar: Yvir teir, ið líviðlótu… 262
170. Til eitt tónaskald (eftir Henrik Ibsen): Orfeus’reinu tónar gótu… 264
1940
171. Svørð og gyltir hjálmar syngið: Sat á palli … 265
172. Til Helenu tá hon fylti ár 1940: Helena voldli í Grikka-lands fornøld stríðið trojanska… 266
173. Sært tú, hvar høgt-í skínandi kavafonn (yrkingtýdd úr latínskum máli eftir Quintus Horatius Flaccus):Sært tú,hva høgt,-í skínandi kavafonn… 267
174. Rigmor kvað: Prísið tit tykkara lukku, o moyggjarífremmandum londum… 269
175.Gravskrift (eftir Simonides-úr grikskum): Vallari,fyrr í Korinthos vit búðu, har keldurnar runnu… 270

176.Sapfo I-III:
I: Mangir halda vakrastu sjón at vera… 270
II: Allar stjørnur kring hin vakra mána… 271
III:Alt tað,ið dagsglæman spjaddi… 271
177. Orrustan á Tinghúsvøllinum í Havn 1940:Veitið megi mær,Helicons døtur… 275
178. Sæl veri tú av Føroya børnum:Í sólarsetri láJerusalem… 276

180. Moriendo: Hvørjir ginga á odda… 277
181.»Deine Gräber zu betreten/ist mein Beten« (yrking fráfyrra veraldarstríðnum- úr týskum): Týska heimland,fosturlandið… 280
182. Kvøða til Danmark: Hvørja ferð nú gjøgnum loftiðljóðar…282
183. Andi (eftir Friedrich Schiller): Inn íhugans halgu,stillu salar… 283
184. Ein smágenta andaðist: Yndiga barn, higar komst tú ein dag, ferðabúgvin ein annan… 284
185.Lívsmynd: Oh, hesi stjørnueygu… 284
186. Til Føroyar: Sum silvurkúlur, ið brustu… 285
1941
187. Til yrkjarin Xí Dagblaðnum 31. decbr. 1940: Seggur sessast í hásæti… 287
188. Eg flýddi undan honum (úr enskum):Eg flýddi undan honum nátt sum ljósan dag… 292
189. Hilda Winther, hin gamla og blinda kvað: Lær meg at óttast títt veldi… 293
190. Til Føroya ítróttarungdóm: Førum fram yvir dalar og fjøll… 294
191. Eitt summarkvøld í Klaksvík 1941: Oyrarfjalliðíkop-arloga… 295
192. Til Rasmus Rasmussena tá hann fylti 70 ár: Rasmus fylti sjeytí… 296
193. Sáðmaðurin (úr týskum): Gævi eg við sáð í hendi … 297

194. Úr nýgrikskum I-II:
Deyðsangur II: Hví standa fjøllinisvørt… 299
195.Eg sá Ibiza-oynna sponsku-»Perla di spuma marina«:Perlan,úr havfroða stokkin… 300

1942
196. Heilsa til T.B. á 50-ára degnum: »Verið kvikir, væl dugiðat ansa…. 301
197.Heilsa til Óla Horn,skipara, tá ið hann fylti 50 ár: Havsins ørn… 302

199. Fenja og Menja, jøtnakvendini, mala á kvørn og kvøða úr norðannátt (úr Eddu eftir Johs. V. Jensen, stórskaldinum danska): Fenja og Menja: Vit kvøða kvørnkvæði- hitt knúsandi… 303
201. Úr sponskum: Hvívitja meg harmakend hugarensl… 306

1943
203. »Una fila di nuvile d’argento« (úr italienskum): Losnaði sum tráður úr silvurskýggi… 310
205. Sorgarljóð (um kloystrið í Averbode, Belgia, ið týndist av eldiíjanuar 1943): Prýðinum Belgialands… 312
207. Thurið unga, ið sloknaði 15 ára gomul: Thurið, vakna,kom út og dansa við okkum á bønum… 313
208.Tað besta:Til Afrodision eina ferð fór ein kvinna, hon mælti… 314
209.Síðsta møtið: Møt mær á Krúnufjalli… 315
210.Carmen amoris: Eg kysti teg-oh dýrdarskál… 315

212.Til Hans A. Djurhuuas á hansara 60-ára degi:Snælda… 317
213.Jól 1943: Vetrarsól… 318
1944
214. Gjøgnum tíð og rúmdir: Djúpt í mínum huga… 319
215. In memoriam-M.A.Jacobsen: So náddu tey fram,tey døpru boð… 320
1945
216. How little Snow on Baildon Hill (úr enskum):Eitt lítiðfølv á Baildon heyg… 322
1946
217.Kvøld-morgun-Føroyar: Liðandi tekur at aftna… 323

219.Ólavur Tryggvason (eftir Bjørnstjerne Bjørnson):Breið dúka segl um norðurhavs vág ·-· 325
220. Móðirin kvað (eftir Johs. V. Jensen): Í mínum spentu bróstum býr… 326
221. Var tær, Demosthenes, eydna givin (úr grikskum): Var tær,Demosthenes, eydna givin, sum vit var og vilji… 329
222. Hin lítla smágentan og hin lítla svarta slangan: Rann gjøgnum skógin við látri og kæti… 329223.Føroyar-móðurmálið: Trinni ættarlið í útisetri… 330

1947
224. Barnavón (leysliga úr donskum): Eg ein garð mær byggja vil… 331

1948
226.»Leise flehen meine Lieder«(eftir Ludwig Rellstab:Ständchen…): Stillisliga mínir sangir… 333

227.Vísan um Skøndul og Dillarin, sølumenninar báðar:Hvørja ferð Dillarin selur ein sokk… 335
228.Tá ið Magnus Dahl fylti 75: Ikki kønastur íbókum… 337
229. Teim tíð sum ævinleiki er (eftir Jacob Böhme): Teim tíðsum ævinleiki er… 338
Minningarorð um J.H.O.Djurhuus… 339
Yrkingarnar-skipaðar eftir yvirskrift… 407
Yrkingarnar-skipaðar eftir byrjanarreglu… 415
Navnaskrá… 423
Styttingar og heimildarfólk… 435
Eftirmæli… 437

Formæli

Í 1935 setti eg á at gera eina heildarútgávu av øllum tí,sum Janus hevur yrkt. Upprunahandritið var lið-ugt á heysti 1948. Men síðani havi eg roynt at draga saman so nógvar munnligar og skrivligar upplýsing-ar um Janus, sum tað hevur borið mær til. Heimild-arfólk míni og heimildir annars eru nevnd aftast íbókini.
Chr.Matras